Duurzaamheid

Een manifest voor Gelders groen

In de aanloop naar de provinciale verkiezingen in 2019 hebben verschillende groene partijen, waaronder GLK, de handen ineengeslagen om te pleiten voor daadkrachtiger beleid ter behoud en versterking van al het groen in Gelderland.

In het Groenmanifest laten ze enerzijds zien welke inspanningen reeds worden geleverd en daarnaast welke concrete maatregelen de provincie verder kan nemen om de geformuleerde ambitie te realiseren. Verschillende politieke partijen namen voorstellen over in hun programma. Daarnaast heeft dezelfde coalitie van groene organisaties de Statenfracties gewezen op de aantasting van het landschap door intensieve landbouw, bijvoorbeeld rondom kasteel Slangenburg. GLK heeft specifiek aandacht gevraagd voor collectieve waarden zoals schone lucht, water en een gezonde leefomgeving, waarvan de baten en lasten scheef zijn verdeeld. De lasten liggen te eenzijdig bij de gebiedseigenaren. Ook is samen met andere groene partijen in het najaar van 2018 een oogstfeest voor genodigden georganiseerd met als thema biodiversiteit. Zo wordt het politieke debat gevoed en het contact met politici versterkt.

Asbestverwijdering daken op koers

Terwijl asbest ooit werd verwelkomd als een onbrandbaar wondermiddel, geldt het inmiddels als een gevaar voor de volksgezondheid in bepaalde situaties. In 2024 moeten volgens nieuwe wetgeving daarom alle daken – waarvan asbest is blootgesteld aan de buitenlucht – in heel Nederland asbestvrij zijn. Ter voorbereiding heeft GLK in 2016 en 2017 in kaart gebracht waar zich asbestdaken (vooral golfplaten) op haar grondgebied bevinden en wie daarvoor verantwoordelijk is. In het gros van de gevallen gaat het om vervanging van het dak door een ander materiaal, soms wordt besloten om een in onbruik geraakt gebouw meteen helemaal te verwijderen. In 2018 is GLK gestart met werkzaamheden in de eerste delen van haar Gelders grondgebied, om uiteindelijk op tijd klaar te kunnen zijn met deze complexe en kostbare operatie.

Historisch verantwoord verduurzamen

De eeuwenoude bouwwerken in ons beheer hebben eeuwenoude comfort- en energiestandaarden. Het is een uitdaging om te verduurzamen zonder het beschermde karakter ervan aan te tasten. In 2018 doorliep GLK een besluitvormingstraject voor kasteel Hernen om de vijf cv-ketels in het kasteel en woonhuis te vervangen. Met hulp van een adviesbureau werden verschillende oplossingen bekeken, waarbij risico’s, kosten, technische ingrepen en de invloed op het landschap en het cultuurgoed werden afgewogen. Voor Hernen kreeg uiteindelijk een houtpelletkachel de voorkeur. Tijdens dit besluitproces zijn veel vraagstukken aan bod gekomen die zullen terugkeren in het GLK-visiedocument over verduurzaming dat in 2019 wordt opgesteld.

Gebieden anders beheren in een veranderd klimaat

Meteorologisch gezien was 2018 een uitzonderlijk jaar. De heftige stormen in januari en de extreme droogte in de zomer hebben GLK tot nadenken gezet over het toekomstig beheer van natuurgebieden in een veranderend klimaat. Alhoewel ons bosbeleid zich al richt op menging van boomsoorten, komen er in het bos nog altijd monoculturen voor van onder meer lariks en fijnspar. Monoculturen zijn veel gevoeliger voor plagen, brand en stormen. Een plaag van de letterzetter, een bastkever, noopte in het verslagjaar bijvoorbeeld tot noodvelling van een areaal fijnsparren bij Rozendaal. De bomen waren verzwakt door de aanhoudende droogte, waardoor de kevers vrij spel kregen. We zullen in het bos sturen op mengingen van boomsoorten, en daarbij ook andere soorten toevoegen.